Salaš u Malom Ritu (1975)-1.Velika riba

Napisao/la Borislav Seifert. Posted in SALAŠ

Radnja serije se dešava u izmišljenom banatskom selu Mali Rit tokom Drugog svjetskog rata. Mali Rit je naizgled mirno banatsko selo, čiji stanovnici ne pružaju otpor njemačkoj okupaciji. Zapravo, partizani se uzdržavaju od napada na selo, koje koriste kao tajnu bazu, da ne bi privukli pažnju Njemaca. Ipak, idilu tokom okupacije, koju sa vremena na vrijeme kvari narednik Riđi, narušava događaj u susjednom selu, kada su partizani zapalili žito namjenjeno Njemačkoj. Manšaftovci sprovode taoce iz susjednog sela kroz Mali Rit. Vasa, najbolji drug i komšija Milana Maljevića, ogorčen što niko ne pruža bilo kakav otpor Njemcima, daje vodu taocima, zbog čega dobija batine od Riđeg. Da bi se osvetio za batine i poniženje, Vasa je odlučio da zapali žito namjenjeno slanju u Njemačku, nadajući se da će vojnici koji su ga tukli biti kažnjeni. Požar je doveo u selo lukavog i nemilosrdnog inspektora Šicera, koji odmah postaje sumnjivo da prije ovog incidenta u selu nije bilo nikakvih anti-okupatorskih akcija. Šicer otkriva mrežu partizanskih ilegalaca u selu, koju između ostalih čine krčmar Paja, seoski brica i Vasin otac. Ubjeđen da je zagrebao ispod površine, Šicer odlučuje da uzme taoce (između ostalih Milanovog brata Petra i Vasinog oca), preteći da će svakog dana streljati po jednog taoca, dok ne dobije odgovor koji traži. Plašeći se za život svog sina i ostalih seljana, Milanova majka dovodi partizane u selo koji savladavaju njemački garnizon i oslobađaju taoce. Milan i Petar odlaze sa partizanima. U drugoj cjelini serije, Milan je među partizanima, koji se spremaju da pređu Dunav kako bi prezimili. Ne želeći da sa sobom povedu Milana i izlože opasnosti, partizanski komandir šalje Milana i buntovnog tinejdžera Rašu sa „specijalnim“ zadatkom da prezime kod svoje kuće. Na putu se Raša razboli, a Milan odlazi u susjedno folksdojčersko selo Jakobsfeld. Tu nalazi posao kao sluga uglednog domaćina Jakoba Jeriha. Milan preko noći odlazi u kolibu gde je sakrio Rašu, donoseći mu hranu, a kasnije ga krije u štali Jakoba Jeriha. Jerih postepeno zavoljava Milana, i planira da ga usvoji, pod uslovom da zaboravi na svoje porjeklo. U međuvremenu, Šlog, partizanski ilegalac iz grada saznaje da se u Jakobsfeldu nalazi odbjegli Raša, i odlučuje da ga izbavi na svoju ruku.